Trzy najczęstsze formy opodatkowania JDG
Przy jednoosobowej działalności najczęściej wybierasz jedną z trzech form:
- Skala podatkowa (KPiR) – podatek 12% do 120 000 zł podstawy i 32% od nadwyżki, z kwotą zmniejszającą podatek 3 600 zł (co odpowiada kwocie wolnej 30 000 zł). Odliczysz koszty uzyskania przychodu.
- Podatek liniowy (KPiR) – stała stawka 19% od dochodu, bez kwoty wolnej. Też prowadzisz KPiR i odliczasz koszty.
- Ryczałt ewidencjonowany – podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności (np. 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 12%, 12,5%, 14%, 15%, 17%). Prowadzisz ewidencję przychodów zamiast KPiR.
Nie da się powiedzieć „zawsze ryczałt” albo „zawsze skala” – decyzja zależy od Twoich przychodów, kosztów, składek ZUS i planów na przyszłość. Przy starcie firmy pomagam policzyć to na Twoich liczbach. Ostateczny wybór należy do Ciebie.
Najważniejsze różnice w skrócie
| Cecha | Skala | Liniowy | Ryczałt |
|---|---|---|---|
| Podstawa podatku | dochód | dochód | przychód |
| Stawka | 12% / 32% | 19% | zależna od działalności |
| Koszty | tak | tak | nie |
| Kwota wolna | tak (30 000 zł) | nie | nie |
| Wspólne rozliczenie z małżonkiem | tak | nie | nie |
| Ewidencja | KPiR | KPiR | ewidencja przychodów |
Każda forma inaczej liczy też składkę zdrowotną. Dlatego porównanie robię zawsze na konkretnych kwotach.
Jak i kiedy wybrać albo zmienić formę
Zakładając firmę, formę opodatkowania wskazujesz we wniosku do CEIDG. Zmianę w kolejnych latach zgłaszasz (przez CEIDG albo oświadczeniem do urzędu skarbowego) do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w danym roku – a jeśli pierwszy przychód przypada w grudniu, do końca roku. W trakcie roku co do zasady formy nie zmienisz.
Ryczałt możesz wybrać, jeśli Twoje przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro i Twoja działalność nie jest z niego wyłączona.
Co robię przy każdej formie
Prowadzę zarówno KPiR, jak i ewidencję przychodów. Co miesiąc wyliczam zaliczkę albo ryczałt, pilnuję terminów i przygotowuję roczne zeznanie (PIT-36, PIT-36L albo PIT-28) bez dopłaty.